Donkere dagen? Hou je biologisch ritme aan

19 december 2015

In deze donkere dagen hebben we soms het gevoel midden in de nacht op te moeten staan. Nieuw onderzoek wijst op het belang van voldoende slaap en het volgens je eigen bioritme opstaan. Te vroeg opstaan, dus tegen je bioritme in, leidt tot het minder gevoelig worden voor insuline. Je insulinegevoeligheid kan wel tot twintig procent lager zijn, zo meten onderzoekers (Eckel et al., 2015).
 
'Wij ontdekten dat als mensen te weinig slaap krijgen, ze wakker zijn op een moment dat hun lichaamsklok ze vertelt dat ze zouden moeten slapen' zo meldde de hoofdauteur van de studie Kenneth Wright Jr., PhD, professor in de Integratieve Fysiologie aan CU-Boulder en ook professor in de geneeskunde aan de Universiteit van Colorado. 'En ook kwamen we erachter dat als deze mensen in de ochtend iets eten, hun vermogen om hun bloedsuikerspiegel te regelen belemmerd is.' Eigenlijk weten we al enige tijd dat kort slapen en het uit je bioritme zijn, niet goed is voor onze gezondheid. Bij mensen die bijvoorbeeld in nachtdiensten werken zien we dat zij grotere kans hebben om dik te worden; suikerziekte, hart-en vaatziekten en depressie komen vaker voor.

Wright en medeauteur Robert Eckel, een internist en professor in de geneeskunde op CU Anschutz, keken in hun studie naar 16 gezonde mannen en vrouwen. De helft van de proefpersonen sliep in eerste instantie maximaal vijf uur per nacht gedurende een periode van vijf dagen om zo kort slapen te simuleren. Daarna sliepen ze gedurende vijf dagen tot negen uur per nacht. De andere helft van de deelnemers volgde de richtlijnen precies andersom. Uit bloedmonsters bleek later dat degenen die vijf uur per nacht sliepen een verminderde gevoeligheid voor insuline hadden. Dit kan op den duur het risico op diabetes verhogen.

Toen de deelnemers negen uur per nacht gingen slapen, normaliseerde de insulinegevoeligheid zich. Negen uur slaap was echter niet genoeg om de intraveneus gemeten glucosetolerantie naar normaalwaarden te herstellen. ”Slaapgebrek in ons lichaam veroorzaakt metabole stress. Het antwoord hoe deze stress ontstaat, ligt in ons bioritme, in zogenaamde klokgenen”, zo legt Eckel uit. Als iemand eet terwijl hij of zij eigenlijk zou moeten slapen, dan reageert onze stofwisseling zodanig anders dat we ongevoelig worden voor insuline.

Onderzoekers stellen dat kort slapen en de bijbehorende verstoring van ons bioritme insulinegevoeligheid vermindert. Deze verminderde insulinegevoeligheid werd gecompenseerd door meer insulinesecretie. Drie dagen voldoende slaap herstelde insulinegevoeligheid. ’s Nachts eten terwijl je eigenlijk moet slapen verhoogt het diabetesrisico nog verder.
 
Bron:
Eckel, R. H., Depner, C. M., Perreault, L., Markwald, R. R., Smith, M. R., McHill, A. W., … Wright, K. P. (2015). Morning Circadian Misalignment during Short Sleep Duration Impacts Insulin Sensitivity. Current Biology : CB, 25(22), 3004–10. http://doi.org/10.1016/j.cub.2015.10.011