Het Jojo-effect

31 maart 2016

Door: Fleur Kortekaas

Onderzoekers aan de Universiteit van Maastricht bestuderen sinds enkele jaren het verband tussen stress in de vetcellen door afvallen en de kans om opnieuw aan te komen na afvallen. Vetcellen staan hun vet niet graag af, door afvallen ondervinden ze stress. Om de stress zo snel mogelijk weer kwijt te raken, gaan ze opnieuw vet stapelen. Hierdoor ontstaat het jojo-effect.

De studie richtte zich ook op de samenstelling van het externe celskelet van vetcellen. Vermoed wordt dat dit externe celskelet de belangrijkste factor is in het ontstaan van vetcel-stress door snel afvallen. Gebleken is dat stress in de vetcellen tijdens afvallen bij ‘gewichtstijgers’ – mensen die na afvallen weer snel aankomen – duidelijk meer toeneemt dan bij de ‘gewichtblijvers’ – mensen die na afvallen op gewicht blijven (Roumans et al., 2016).

In het tweede onderzoek van wetenschappers uit Maastricht, Kopenhagen en Lausanne, als onderdeel van het DiOGenes consortium, zijn in totaal 496 proefpersonen met overgewicht en obesitas onderzocht. Zij hebben acht weken lang een calorie-arm dieet gevolgd en zijn zes maanden later nogmaals gescreend. Bij dit onderzoek is aangetoond dat genetische variatie in componenten van het externe celskelet van invloed is op de kans om na afvallen weer aan te komen. Die componenten zijn bovendien verschillend voor mannen en vrouwen (Roumans et al., 2015).

Beide onderzoeken bevestigen het vermoeden dat bij een deel van de mensen, de stress in de vetcellen, opgebouwd tijdens afvallen, mede de kans bepaalt om opnieuw aan te komen. En dat erfelijke factoren vooral voor vrouwen een rol spelen in dit risico.

Het hele artikel is hier te lezen.

Bronnen:
Roumans, N. J. T., Camps, S. G., Renes, J., Bouwman, F. G., Westerterp, K. R., & Mariman, E. C. M. (2016). Weight loss-induced stress in subcutaneous adipose tissue is related to weight regain. The British Journal of Nutrition, 115(5), 913–20. doi:10.1017/S0007114515005139

Roumans, N. J. T., Vink, R. G., Gielen, M., Zeegers, M. P., Holst, C., Wang, P., & Mariman, E. C. M. (2015). Variation in extracellular matrix genes is associated with weight regain after weight loss in a sex-specific manner. Genes & Nutrition, 10(6), 56. doi:10.1007/s12263-015-0506-y