Hoe acupunctuur pijn stilt

30 mei 2016

Door: Fleur Kortekaas

Het is al even geleden dat het onderzoek plaats vond, maar het Journal of Alternative and Complementary Medicine stelde vorige week in een email aan belangstellenden haar meest gedownloade artikelen gratis ter beschikking.

Daarbij hoorde een publicatie uit 2014 naar onderzoek waarin de pijnstillende werking van acupunctuur nader wordt verklaard. Het onderzoek werd uitgevoerd door neurologe Nina Theysohn, van de Universiteit van Duisburg-Essen. De afdeling radiologische diagnostiek werkte samen met de afdeling complementaire en integratieve geneeskunde om het neurale mechanisme wat aan analgesie ten grondslag ligt te ontrafelen (TheysohnNina et al., 2014).

Er is groeiend inzicht in hoe de pijnstillende werking van een acupunctuurbehandeling precies tot stand komt. Gegevens uit verschillende laboratoria ondersteunen dat acupunctuur een specifiek effect heeft op het centrale zenuwstelsel (Siedentopf et al., 2002). In het bijzonder heeft men de effecten bestudeerd op diverse stoffen van het zenuwstelsel (neurotransmitters) zoals serotonine, noradrenaline, dopamine en de endorfine (lichaamseigen morfine). Met moderne beeldvormende technieken (functionele fMRI) is gebleken dat acupunctuur op het niveau van hersenen en pijnperceptie meetbare effecten op specifieke delen in de hersenen uitoefent.

Het onderzoek van Theyson bevestigd dit; haar studie toonde aan dat acupunctuur met pijn geassocieerde hersengebieden reguleert, direct ten gevolge van een acupunctuurbehandeling. Dit regulerende effect van acupunctuur houdt ook stand nadat de naaldjes uit de desbetreffende acupunctuurpunten zijn verwijderd.

Veertien gezonde vrijwilligers werden onderzocht met behulp van een fMRI-scanner. De vrijwilligers kregen eerst een pijnprikkel. De reactie op deze pijnprikkel werd via fMRI in beeld gebracht. Deze meting gold als startvergelijking. Vervolgens werden bij iedere vrijwilliger naalden gezet op de acupunctuurpunten dikke darm 4, lever 3 en maag 36, waarop de vrijwilligers aan eenzelfde pijnprikkel werden blootgesteld.

Vergeleken met de beelden van de startvergelijking, vertoonden vrijwilligers veranderende hersenactiviteit in de gyrus cinguli, insula, somatosensorische cortex en prefrontale gebieden. Deze gebieden in de hersenen zijn betrokken bij pijnperceptie. Deze waargenomen veranderde hersenactiviteit werd veroorzaakt door de acupunctuur.

De verklaring van de pijnstillende acupunctuurwerking hoeft dus niet alleen gezocht te worden met behulp van begrippen uit een niet-westerse denkwereld zoals qi en Xue, maar kan tegenwoordig ook eventueel vanuit neurologisch perspectief uitgelegd worden.

Het hele artikel is hier te lezen.

Bronnen
Siedentopf, C. M., Golaszewski, S. M., Mottaghy, F. M., Ruff, C. C., Felber, S., & Schlager, A. (2002). Functional magnetic resonance imaging detects activation of the visual association cortex during laser acupuncture of the foot in humans. Neuroscience Letters, 327(1), 53–6. Retrieved from http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12098499

TheysohnNina, ChoiKyung-Eun, R., G., WenMing, RamppThomas, GasserThomas, … MusialFrauke. (2014). Acupuncture-Related Modulation of Pain-Associated Brain Networks During Electrical Pain Stimulation: A Functional Magnetic Resonance Imaging Study. The Journal of Alternative and Complementary Medicine. Retrieved from http://online.liebertpub.com/doi/full/10.1089/acm.2014.0105