Visolie met aspirine gunstig bij diabetespatiënten

20 mei 2015

Patiënten met diabetes type 2 hebben een verhoogd risico op hart- en vaatziekten, ongeveer 3 tot 7 maal hoger. Toegenomen oxidatieve stress en een verhoogde neiging tot trombose zijn bekende risicofactoren bij diabetes. Aspirine in lage dosis wordt standaard gebruikt ter preventie van trombose bij risicopatiënten, maar bij veel diabetespatiënten werkt aspirine niet. Onderzoekers uit New York gaven diabetespatiënten een combinatie van aspirine met visolie en bekeken het effect daarvan op het tromboserisico.

Patiënten met diabetes type 2 hebben een verstoord lipidenmetabolisme, wat bijdraagt aan het tromboserisico. Naast meer bekende veranderingen in het vetmetabolisme zijn recent ook bepaalde afgeleiden van fosfolipiden, zogenaamde lysofosfolipiden, in beeld gekomen als trombose en atherosclerose bevorderende factoren. Zo krijgt de rol van lysofosfatidezuur veel wetenschappelijke belangstelling vanwege de betrokkenheid bij de ontwikkeling van hart- en vaatziekten. Lysofosfolipiden kunnen ontstaan uit ceramide, dat eerder al is aangemerkt als een onafhankelijke risicofactor voor atherosclerose en coronaire hartziekten.

In de studie van de New Yorkse onderzoekers (University of Rochester) kregen 30 patiënten met diabetes type 2 achtereenvolgens:
• 7 dagen aspirine (81 mg/d);
• 28 dagen visolie (4 g/d);
• 7 dagen aspirine met visolie [1].

De spiegels van lysofosfatidezuur daalden aanzienlijk na inname van de visolie en na visolie in combinatie met aspirine. Bovendien had visolie met en zonder aspirine een gunstig effect op de samenstelling van de vetzuren in lysofosfatidezuur, met een reductie van vetzuren die een risicoverhogende invloed hebben op hart- en vaatziekten. Deze verandering gaf inderdaad een afname van de neiging tot samenkleven van de bloedplaatjes (stollingsneiging) van de proefpersonen.

Doorgaans wordt gewaarschuwd tegen de combinatie van aspirine met visolie vanwege een verhoogd risico op een bloeding. Voor patiënten met diabetes zou deze combinatie juist gunstig kunnen zijn, zoals deze studie laat zien [1]. Ook een vervolganalyse wijst hierop, waarbij werd aangetoond dat het tromboseremmende effect van aspirine in deze studie afhankelijk was van de totale plasmaconcentratie van de omega 3-vetzuren EPA en DHA uit de visolie [2]. Het verband vertoonde een V-vorm, wat betekent dat het ‘bloedverdunnende’ effect van aspirine pas optreedt bij een bepaalde plasmaconcentratie van EPA+DHA, maar dat dit weer verdwijnt bij zeer hoge concentraties van EPA+DHA.

Bronnen:
1. Abdolahi A, Georas SN, Brenna JT, et al. The effects of aspirin and fish oil consumption on lysophosphatidylcholines and lysophosphatidic acids and their correlates with platelet aggregation in adults with diabetes mellitus. Prostaglandins Leukot Essent Fatty Acids. 2014 Feb-Mar;90(2-3):61-8.
2. Block RC, Abdolahi A, Tu X, et al. The effects of aspirin on platelet function and lysophosphatidic acids depend on plasma concentrations of EPA and DHA. Prostaglandins Leukot Essent Fatty Acids. 2015 May;96:17-24.