Lichaamsdelen hebben individuele circadiaanse ritmes die op dag en nacht reageren

2 september 2019

Het is algemeen bekend dat het lichaam een circadiaanse klok heeft die vanuit de hypothalamus gereguleerd wordt. Volgens een nieuwe, onlangs gepubliceerde studie in het wetenschappelijke tijdschrift Cell beschikt het lichaam ook over andere circadiaanse klokken die onafhankelijk van elkaar werken. Dit betekent bijvoorbeeld dat een lever kan reageren op het gegeven dat iemand ‘s avonds laat naar een tv of het scherm van de mobiele telefoon aan het kijken is. Als een dergelijke bezigheid wordt opgemerkt, kan het orgaan de circadiaanse ritmes veranderen. Organen zoals de lever of de huid kunnen ook rechtstreeks door licht worden beïnvloed.

De studie werd uitgevoerd bij muizen. Ondanks de afsluiting van alle andere lichaamsklokken, waaronder de centrale hersenklok, wist de lever hoe laat het was en reageerde deze op lichtveranderingen toen de dag verschoof naar de nacht. Tevens bleven fysiologische functies, zoals de voorbereiding op het verteren van voedsel en de omzetting van glucose naar energie, intact. Op een of andere manier was de circadiane klok van de lever in staat om licht te detecteren, vermoedelijk via signalen van andere organen. Alleen toen de muizen werden onderworpen aan constante duisternis stopte de leverklok met functioneren.

De circadiane systemen van mensen raken gemakkelijk in de war vanwege veelvuldig gebruik van kunst- en beeldschermlicht. Dit kan leiden tot allerlei gezondheidsproblemen. In vervolgonderzoek wordt ernaar gestreefd manieren te vinden die het mogelijk maken de circadiane systemen, waaronder dat van de organen, gemakkelijker terug in hun ritme te zetten.

Opvallend gegeven is dat in veel traditionele geneeswijzen, zoals de traditionele Chinese geneeswijzen, het ritme van organen beschreven is, evenals tijdstippen waarop de organen elkaar het sterkst beïnvloeden. Het zou interessant zijn om te bestuderen in hoeverre de beschrijving uit deze geneeswijzen overeenkomt met de studiebevindingen.

Bronvermelding:
1. Welz, P., Zinna, V., Symeonidi, A., Koronowski, L., Kinouchi, K., Smith, J. Guillén, I.M., Castellanos, A., Crainiciuc, G., Prats, N., Caballero, J.M., Hidalgo, A., Sassone-Corsi, P., Benitah, A.. BMAL1-Driven Tissue Clocks Respond Independently to Light to Maintain Homeostasis. Cell, 2019; 177 (6): 1436 DOI: 10.1016/j.cell.2019.05.009
2. Koronowski, K.,Kinouchi, K., Simon Welz, P., Smith, J., Zinna, V., Shi,J., Samad, M., Chen,S., Magnan, C.N., Kinchen, J. M., Li, W., Baldi, P., Aznar Benitah, S., Sassone-Corsi, P.. Defining the Independence of the Liver Circadian Clock. Cell, 2019; 177 (6): 1448 DOI: 10.1016/j.cell.2019.04.025