Zijn de ogen te beschermen bij glaucoom en diabetes?

13 april 2016

Door: Prof. Dr. Jan M. Keppel Hesselink

Alweer een tijd geleden stond in dit tijdschrift een overzicht over de waarde van de natuurlijke stof palmitoylethanolamide (PEA) bij de behandeling van chronische pijn en ontstekingen. Sindsdien is er veel gebeurd; onder andere op het gebied van de oogheelkunde is een belangrijke ontwikkeling bereikt. Een aantal Amerikaanse en Italiaanse oogartsen hebben zich uitvoerig beziggehouden met de behandeling van beschadigingen in het netvlies bij glaucoom en bij diabetes, beide aandoeningen waarbij het gezichtsvermogen bedreigd wordt. PEA blijkt het netvlies bij deze aandoeningen te kunnen beschermen, iets waarover de laatste jaren veel publicaties beschikbaar zijn gekomen. Omdat onze ogen ons zoveel waard zijn, krijg ik steeds meer vragen over dit thema. Daarom geef ik in dit artikel een thematisch overzicht.

Glaucoom en diabetes zijn beide aandoeningen die de cellen in ons netvlies beschadigen. Door glaucoom ontstaat een verhoogde druk in het oog, waardoor de netvliescellen te weinig voeding en zuurstof krijgen. Bij diabetes zorgen de suikers in het bloed ervoor dat er netvliescellen beschadigd raken. Bovendien is sinds een paar jaar bekend dat zowel bij glaucoom als bij diabetes chronische ontstekingen ontstaan binnen het netvlies (Impellizzer, 2015). Beide aandoeningen bedreigen dus via meerdere mechanismen ons gezichtsvermogen.

Meer informatie: www.neuropathie.nu

Lees het gehele artikel vanaf pagina 57 in het VNGK 3/16.

Wilt u het hele artikel als PDF ontvangen? Bestel het dan hier voor € 3,50.

Bronnen:
Jürgen M. Bohlender, Sybille Franke, Günter Stein, Gunter Wolf. Advanced glycation end products and the kidney. American Journal of Physiology – Renal Physiology Published 1 October 2005 Vol. 289 no. 4, F645-F659.

Chen J, Matias I, Dinh T, Lu T, Venezia S, Nieves A, Woodward DF, Di Marzo V. Finding of endocannabinoids in human eye tissues: implications for glaucoma. Biochem Biophys Res Commun. 2005 May 20;330(4):1062-7.

Costagliola C, Romano MR, dell’Omo R, Russo A, Mastropasqua R, Semeraro F. Effect of palmitoylethanolamide on visual field damage progression in normal tension glaucoma patients: results of an open-label six-month follow-up. J Med Food. 2014 Sep;17(9):949-54. Epub 2014 May 14.

Gagliano C, Ortisi E, Pulvirenti L, Reibaldi M, Scollo D, Amato R, Avitabile T, Longo A. Ocular hypotensive effect of oral palmitoyl-ethanolamide: a clinical trial. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2011 Aug 3;52(9):6096-100.

Grillo SL, Keereetaweep J, Grillo MA, Chapman KD, Koulen P. N-Palmitoylethanolamine depot injection increased its tissue levels and those of other acylethanolamide lipids. Drug Des Devel Ther. 2013 Aug 12;7:747-52.

Impellizzeri D, Ahmad A, Bruschetta G, Di Paola R, Crupi R, Paterniti I, Esposito E, Cuzzocrea S. The anti-inflammatory effects of palmitoylethanolamide (PEA) on endotoxin-induced uveitis in rats. Eur J Pharmacol. 2015 Aug 15;761:28-35. Epub 2015 Apr 28.

Keppel Hesselink JM. Professor Rita Levi-Montalcini on Nerve Growth Factor, Mast Cells and Palmitoylethanolamide, an Endogenous Anti-Inflammatory and Analgesic Compound. J Pain Relief 2013, 2:1.

J.M. Keppel Hesselink: Waarop letten bij PEA: www.neuropathie.nu

Jan M. Keppel Hesselink, Ciro Costagliola et al: Palmitoylethanolamide, a natural retinoprotectant: its putative relevance for the treat- ment of glaucoma and diabetic retinopathy. Journal of Ophthalmology in press

Kumar A, Qiao Z, Kumar P, Song ZH. Effects of palmitoylethanolamide on aqueous humor outflow. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2012 Jul 3;53(8):4416-25.

Matias I, Wang JW, Moriello AS, Nieves A, Woodward DF, Di Marzo V. Changes in endocannabinoid and palmitoylethanolamide levels in eye tissues of patients with diabetic retinopathy and age-related macular degeneration. Prostaglandins Leukot Essent Fatty Acids. 2006 Dec;75(6):413-8. Epub 2006 Oct 2.

Pescosolido N, Puzzono M. First clinical case of effective medical treatment of the vitreoretinal traction with recovery of the visual acuity. Clin Ter. 2010;161(4):e143-7.

Pescosolido N, Librando A, Puzzono M, Nebbioso M. Palmitoylethanolamide effects on intraocular pressure after Nd:YAG laser iridotomy: an experimental clinical study. J Ocul Pharmacol Ther. 2011 Dec;27(6):629-35.

Schmid HHO, et al., 1990, N-Acylated glicerophospholipids and their derivatives, Progress in Lipid Research, 29: 1-43.