Wel of geen vis voor zwangere vrouwen en kinderen?

16 februari 2015

Vis, vooral vette vis, is gezond. Het bevat lange keten omega 3 vetzuren. Onze lever kan deze niet zelf maken: ze zijn essentieel. Deze essentiële vetzuren vormen de basisstructuren van ons brein en alle celmembranen. Daarom is het juist voor kinderen en zwangere vrouwen belangrijk om dagelijks 450 mg van deze vetzuren DHA en EPA in te nemen. Precies wanneer het zenuwstelsel van het kind aan het groeien is.

Maar wegen de voordelen van het eten van vette vis wel op tegen de nadelen? Al heel lang zijn er  zorgen over de hoeveelheid kwik in vette vis. Vette vis bevindt zich aan het einde van de voedselketen en de kwik in het milieu stapelt zich op in het vetweefsel. Zwangere vrouwen, vrouwen met een zwangerschapswens en jonge kinderen zijn extra kwetsbaar voor kwik, juist omdat het de ontwikkeling van het zenuwstelsel benadeeld.

In het Europese onderzoeksproject DEMOCOPHIES is het hoofdhaar van 1799 moeders en hun kinderen geanalyseerd op het gehalte kwik. Zeventien landen deden mee aan het onderzoek. De hoeveelheid vis, schaal- en schelpdieren in de voeding van deze moeders en kinderen werd bijgehouden door middel van voedseldagboeken.

De vrouwen en kinderen werden ingedeeld in clusters met een hoge- en een lage visinname. Vervolgens werden hun gegevens geanalyseerd en met elkaar vergeleken. Uit de studie komt naar voren dat naarmate men meer vis eet, er een hoger gehalte aan kwik gevonden werd in het haar. Bij een consumptie van één keer vette vis in de week was het gehalte in het haar de helft van het gehalte van wat veilig wordt verondersteld. Het Voedingscentrum adviseert op dit moment één keer vette vis in de week te gebruiken.

Onderzoekers merkten daarentegen wel op dat schaal- en schelpdieren (zeevruchten) relatief veel meer bijdragen aan de blootstelling aan kwik dan van te voren werd aangenomen, terwijl zoetwatervis weer een veel lagere bijdrage aan blootstelling aan kwik gaf.

Een concreet advies wordt niet gegeven door de onderzoekers. De zeventien landen gaan nu voedingsbeleid ontwikkelen op basis van deze bevindingen. Uit het onderzoek blijkt dat de scheiding tussen wel of geen te hoge kwikbelasting dun is; het zit hem in een visje meer of minder in de week. En dat is een klein verschil. Adviseer zwangere vrouwen, vrouwen met en zwangerschapswens en jongen kinderen niet meer dan 1 keer in de week vette vis te eten. Een aanvulling van omega-3 vetzuren kan eventueel gezocht worden in gezuiverde visoliecapsules of plantaardige bronnen van korte keten vetzuren omega 3, onder meer te vinden in walnoten en lijnzaadolie (Castaño et al., 2015).

Bron:
Castaño, A., Cutanda, F., Esteban, M., Pärt, P., Navarro, C., Gómez, S., … Posada, M. (2015). Fish consumption patterns and hair mercury levels in children and their mothers in 17 EU countries. Environmental Research. doi:10.1016/j.envres.2014.10.029