Verbazingwekkend veelzijdige postelein

20 augustus 2018

Op sommige plaatsen in Nederland woekert postelein als onkruid. Het plantje bezit het verbazingwekkende vermogen bij droogte over te schakelen naar een fotosynthese waarbij het minder water nodig heeft. Zo kan het voorkomen dat u in deze droge zomer ineens postelein ziet groeien tussen de stoeptegels.

Als er veel water beschikbaar is, maakt de plant gebruik van de algemeen voorkomende vorm van fotosynthese via C4-fixatie. Bij droogte schakelt postelein over naar een alternatieve wijze van fotosynthese. In de nacht slaat de plant koolstofdioxide op, wat vervolgens bij droogte in de ochtend in malaatzuur wordt omgezet. Malaatzuur geeft bijvoorbeeld de zure smaak aan appels. Overdag wordt malaatzuur omgezet in glucose. Daarom is de postelein die ‘s ochtends wordt geoogst wel tien keer zo zuur als postelein die in de loop van de middag wordt geoogst.

De groente leent zich als basis voor frisse salades, soepen, pesto, tzatziki of kan gekookt worden. Postelein (Portulaca oleracea) heeft een zeer hoge voedingswaarde, het is de rijkste plantaardige bron van omega 3-vetzuren. De groente bevat niet alleen het korte-keten omega 3-vetzuur alfalinoleenzuur, maar ook het lange-keten eicosapentaeenzuur (0,01mg/g). Daarnaast bevat het vitamine A (zeven keer zoveel als wortel!), vitamine C, vitamine E (zes keer zoveel als spinazie), vitamine B, carotenoïden en mineralen zoals magnesium, calcium, kalium en ijzer.

Postelein is medicinaal in te zetten bij diabetes type 2. Een jaar of twee geleden bleek in een gerandomiseerde klinische studie extract van postelein de systolische bloeddruk en bloedsuikerwaarden van diabetici significant naar beneden te brengen (Wainstein et al., 2016). Van recentere datum zijn dierproefstudies waarin posteleinextract voor verbetering van het geheugen en cognitieve functie zorgt (Tao et al., 2018). Al met al reden om deze zomer vaker postelein op het menu te zetten!

Bronnen:
Tao, H., Ye, D.-L., Wu, Y.-L., Han, M.-M., Xue, J.-S., Liu, Z.-H., … Wang, H.-L. (2018). The protective effect of polysaccharide extracted from Portulaca oleracea L. against Pb-induced learning and memory impairments in rats. International Journal of Biological Macromolecules, 119, 617–623.

Wainstein, J., Landau, Z., Dayan, Y. B., Jakubowicz, D., Grothe, T., Perrinjaquet-Moccetti, T., & Boaz, M. (2016). Purslane Extract and Glucose Homeostasis in Adults with Type 2 Diabetes: A Double-Blind, Placebo-Controlled Clinical Trial of Efficacy and Safety. Journal of Medicinal Food, 19(2), 133–140.