De overgang

11 april 2013

Door: Barbara Havenith

Nog nooit waren er in Nederland zoveel vrouwen in de overgang; jaarlijks komen er honderdduizenden bij. Op dit moment gaat het om 1,2 miljoen vrouwen (tussen 45 en 56 jaar oud), terwijl ruim 2,7 miljoen vrouwen postmenopauzaal zijn.
In de klassieke oudheid lag de gemiddelde levensverwachting van vrouwen op 56 jaar; in de Middeleeuwen daalde dat naar 35 jaar. Vrouwen hadden een zeer grote kans om het leven te laten door zwangerschaps- en bevallingscomplicaties. Een minderheid bereikte de leeftijd van de menopauze. Lag begin 20ste eeuw de gemiddelde leeftijd nog op 47 jaar, vandaag de dag is de levensverwachting van een pasgeboren meisje 83 jaar.

Het is dus een fenomeen van de afgelopen eeuw dat de meerderheid van de vrouwen in de overgang komt en daarna nog gemiddeld 30-35 jaar leeft.
Ongeveer driekwart van alle vrouwen ervaart klachten in de jaren voorafgaand aan en na de menopauze, waarvan 20% in ernstige mate. Deze worden ingedeeld in typische en niet-typische klachten. Typische klachten beginnen met veranderingen in de cyclus. Deze wordt aanvankelijk korter, van 28 dagen gemiddeld naar 24-25 dagen, en dichter in de buurt van de menopauze weer langer en onregelmatiger. De menstruaties zelf worden dan vaak heviger, duren langer en kunnen gepaard gaan met verlies van stolsels. Dit wordt veroorzaakt doordat gemiddeld vier jaar vóór de menopauze de ovulaties uitblijven. De eicelvoorraad raakt op, follikels groeien nog wel uit onder invloed van steeds hogere concentraties FSH – follikelstimulerend hormoon – en produceren estradiol, E2. Maar de groei is onvoldoende om tot een eisprong te komen. Zonder eisprong wordt er geen progesteron geproduceerd in de eierstok. In deze fase is er sprake van oestrogeendominantie, de verhouding tussen progesteron en estradiol is scheef ten gunste van het laatste.

Lees het gehele artikel vanaf pagina 10 in het VNGK 3/13.

Wilt u het hele artikel als PDF ontvangen? Bestel het dan hier voor € 3,50.

Bronvermelding van dit artikel:
1) Geukes, M, van Aalst MP, Nauta M, Oosterhof H, Menopause: Vol. 19, No. 3, pp. 000/000
2) ISBN-13: 978-0871310491
3) http://www.trialresultscenter.org/study9388-PEPI.htm
4) http://www.nhlbi.nih.gov/whi/
5) Collaborative Group on Hormonal Factors in Breast Cancer. Breast cancer and hormone replacement therapy: collaborative reanalysis of data from 51 epidemiological studies of 52,705 women with breast cancer and 108,411 women without breast cancer. Lancet 1997; 350: 1047-1059
6) Million Women Study Collaborators. Breast cancer and hormone-replacement therapy in the Million Women Study. Lancet 2003; 362: 419-427
7) Lagro-Janssen T, Family Practice, Volume 27, Issue 4, 424-429
8) Moilanen, JM et al, Effect of aerobic training on menopausal symptoms–a randomized controlled trial. Menopause. 2012 Jun;19(6):691-6.
9) Joshi, S et al, Effect of yoga on menopausal symptoms. Menopause Int. 2011 Sep;17(3):78-81.
10) Elkins, GR et al, Clinical hypnosis in the treatment of postmenopausal hot flashes: a randomized controlled trial. Menopause. 2012 Oct 22.
11) Lucas, M et al; Effects of ethyl-eicosapentaenoic acid omega-3 fatty acid supplementation on hot flashes and quality of life among middle-aged women: a double-blind, placebo-controlled, randomized clinical trial. Menopause. 2009 Mar-Apr;16(2):357-66.
12) Borrelli, F, Ernst E. Alternative and complementary therapies for the menopause. Maturitas. 2010 Aug;66(4):333-43.
13) Lethaby, AE; Phytoestrogens for vasomotor menopausal symptoms. Cochrane Database Syst Rev. 2007 Oct 17;(4):CD001395.
14) Newton, KM et al, Treatment of Vasomotor Symptoms of Menopause with Black Cohosh, Multibotanicals, Soy, Hormone Therapy, or Placebo: A Randomized Trial, Ann Intern Med. 19 December 2006;145(12):869-879
15) Cho, SH, Whang, WW. Acupuncture for vasomotor menopausal symptoms: a systematic review. Menopause. 2009 Sep-Oct;16(5):1065-73.
16) Nayak, C et al. Management of distress during climacteric years by homeopathic therapy. J Altern Complement Med. 2011 Nov;17(11):1037-42.
http://www.imsociety.org/pdf_files/comments_and_press_statements/ims_press_statement_15_03_13.pdf
17) Simon, JA., What’s new in hormone replacement therapy: focus on transdermal estradiol and micronized progesterone. Climacteric. 2012 Apr;15 Suppl 1:3-10.
18) Leonetti, HB et al; Transdermal progesterone cream for vasomotor symptoms and postmenopausal bone loss.Obstet Gynecol. 1999 Aug;94(2):225-8.